ในการประชุมระดับชาติเรื่องสุขภาวะทางเพศ ครั้งที่ 2 “SEX เปิดในวัยรุ่น” ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 8-10 กุมภาพันธ์ 2560 กองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติ หรือ UNFPA ประเทศไทย ในฐานะองค์กรร่วมจัดงาน ได้เชิญตัวแทนเยาวชนที่ทำงานกับวัยรุ่นกลุ่มเปราะบางมาพูดคุยแลกเปลี่ยนเรื่องเล่าที่สะท้อนความเหลื่อมล้ำของการเข้าถึงสิทธิทางเพศ สิทธิอนามัยการเจริญพันธุ์ในวัยรุ่นกลุ่มที่ใช้ชีวิตนอกระบบการศึกษา วัยรุ่นที่อยู่กับเอชไอวี วัยรุ่นกลุ่มชาติพันธุ์ และวัยรุ่นจากสามจังหวัดชายแดนใต้ ในหัวข้อ “เรื่องเพศของเรา:เรื่องเล่าจากเสียงข้างน้อย” โดยจัดขึ้นเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2560 ณ ห้อง Magic 3 โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ฯ กรุงเทพฯ

บนเวทีการอภิปรายประกอบด้วยวิทยากรเยาวชน 6 คน ได้แก่  ศศิธร พาสี (กลุ่มพลังโจ๋ พลังเยาวชนสร้างสรรค์สังคม จ.แพร่)  ดารารัตน์ รวมสุข (กลุ่มพาวเวอร์ทีน จ.เชียงใหม่) พัดลี โตะเดร์ (กลุ่มลูกเหรียง จ.ยะลา) และศุภกร สุเมธาลังการ (สภาเด็กและเยาวชน จ.เชียงราย) วารุณี ฟองสมุทร และ พัชรีลา ลุงหลวง(โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น จ.ลำพูน) โดยมีกษมา สัตยาหุรักษ์ เจ้าหน้าที่โครงการแผนงานพัฒนาเยาวชน กองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติ (UNFPA) ทำหน้าที่ผู้ดำเนินการอภิปราย

            เวทีแห่งนี้ถือเป็นเวทีแรกในการประชุมระดับชาติที่มีเสียงจากตัวแทนเยาวชนจากกลุ่มเปราะบางมาแสดงความเห็นผ่านการบอกเล่าอุปสรรคต่างๆ อันเกิดจากการเป็น “วัยรุ่นเสียงข้างน้อย” ซึ่งส่งผลต่อการเข้าถึงสิทธิอนามัยการเจริญพันธุ์ และทำให้ชีวิตทางเพศมีความเสี่ยง แม้จะมีกฎหมายท้องในวัยรุ่นซึ่งมีผลบังคับใช้แล้ว แต่ในทางปฏิบัติยังพบว่าคนจำนวนมากไม่เข้าใจและทำให้เด็กถูกละเมิดสิทธิหลายเรื่อง เช่น เรื่องเล่าจากเยาวชนที่ทำงานร่วมกับเด็กที่อยู่ร่วมกับเอชไอวี

ดารารัตน์ หรือ น้ำตาล บอกเล่าถึงอุปสรรคสำคัญของเด็กที่อยู่ร่วมกับเอชไอวีคือ ความหวังดีของผู้ให้บริการที่เห็นว่าผู้ที่มีเชื้อเอชไอวีไม่ควรมีลูก ดังนั้น เมื่อเห็นวัยรุ่นมีแฟน บางคนจึงถูกละเมิดสิทธิจากผู้ให้บริการทางการแพทย์ด้วยการฝังยาคุมกำเนิดให้โดยไม่ได้ขอคำยินยอมและให้วัยรุ่นเป็นผู้ตัดสินใจเอง ซึ่งเรื่องนี้ น้ำตาลสะท้อนว่าตนเองก็เพิ่งรู้ว่าสิทธิในการตัดสินใจว่าจะมีครอบครัวหรือไม่ และมีเมื่อไหร่ และมีบุตรกี่คนถือเป็นสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน โดยตนเองเรียนรู้จากการเข้าร่วมรับการอบรมจาก UNFPA พร้อมกับเพื่อนเยาวชนจากกลุ่มอื่นๆ ซึ่งทำให้ตนเองตระหนักถึงสิทธิข้อนี้และอยากเรียกร้องแทนเพื่อนเยาวชนจากผู้ใหญ่ใจดีว่าควรคำนึงถึงหลักในการให้คำปรึกษาและให้บริการแก่กลุ่มเยาวชนกลุ่มนี้ รวมทั้งการให้ความสำคัญกับเรื่องการรักษาความลับของวัยรุ่นที่มารับบริการด้วย เพราะยังพบเห็นการละเมิดสิทธิข้อนี้อยู่เสมอๆ

           เรื่องสำคัญที่ถือเป็นจุดร่วมของเยาวชนทุกคนบนเวทีคือการไม่ได้รับความรู้เรื่องเพศที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตในแบบที่แต่ละคนสามารถนำไปใช้ในชีวิตจริงได้

ที่เห็นได้ชัดคือการเรียนเรื่องเพศศึกษาในโรงเรียนมุสลิมเช่นในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ พัดลี ซึ่งเป็นตัวแทนจากกลุ่มลูกเหรียงที่ทำงานกับเยาวชนในจังหวัดยะลา เล่าถึงปัญหาสำคัญของการเข้าถึงความรู้เรื่องเพศศึกษาว่า สิ่งที่สอนกันตามโรงเรียนทั่วไปที่ถือเป็นหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการฯ นั้น ไม่สามารถนำมาใช้สอนโรงเรียนมุสลิมได้อยางตรงไปตรงมาเนื่องจากขัดกับหลักศาสนา ขณะที่มีวัยรุ่นมุสลิมจำนวนไม่น้อยเผชิญปัญหาที่เกิดจากพฤติกรรมการมีเพศสัมพันธ์ ดังนั้น ตนจึงอยากเรียกร้องให้มีการจัดหลักสูตรเพศศึกษาในแบบที่ผู้บริหารของโรงเรียนมุสลิมยอมรับได้และทำให้วัยรุ่นมีความปลอดภัย ซึ่งเรื่องนี้จำเป็นต้องอาศัยบุคลากรที่มีความรู้และความเข้าใจในวัฒนธรรมการใช้ชีวิตตามหลักศาสนาอิสลาม เพื่อจะปรับเนื้อหาการสอนเรื่องเพศศึกษาให้เกิดการยอมรับทั้งในโรงเรียนและในกลุ่มพ่อแม่

วารุณี หรือ แตงกวา ตัวแทนเยาวชนที่ใช้ชีวิตในหมู่บ้านเล็กๆ ไกลจากตัวเมืองในจังหวัดลำพูน สะท้อนถึงข้อจำกัดของการมีความรู้เรื่องเพศศึกษาว่าเป็นเพราะพ่อแม่เองก็ขาดความรู้เรื่องนี้และยังมีความเชื่อเรื่องการให้คุณค่าลูกผู้ชายกับลูกผู้หญิงที่ไม่เท่าเทียมกัน โดยแตงกวาเปรียบเทียบว่า พ่อแม่ในเมืองเข้าถึงข้อมูลความรู้สมัยใหม่ ทำให้เปิดใจรับเรื่องเพศได้ง่าย แต่หากเข้าไปยังหมู่บ้านต่างๆ ในชนบท พ่อแม่ส่วนใหญ่ก็ยังคงมีค่านิยมแบบเดิมๆ ที่เชื่อว่าลูกผู้หญิงที่ดีต้องไม่รู้เรื่องเพศ ในขณะที่ลูกผู้ชายสามารถหาประสบการณ์ในเรื่องเพศได้

“อยากให้ผู้ใหญ่ที่รับผิดชอบในเรื่องการสอนเพศศึกษาและการทำงานตามกฎหมายท้องวัยรุ่นได้เข้าใจในข้อนี้ นอกจากเปิดโอกาสให้เยาวชนได้พัฒนาศักยภาพของตัวเองเพื่อจะได้ทำหน้าที่สอนและเผยแพร่ความรู้ให้เพื่อนๆ ได้ถูกต้องแล้ว อยากให้ทำงานกับพ่อแม่ในชนบทมากขึ้นให้เข้าใจว่าการเลี้ยงลูกแบบที่ไม่เท่ากัน มันทำให้เกิดความไม่เท่าเทียมทางเพศและส่งผลเสียต่อเด็กอย่างไรบ้าง”

print

Leave a Reply