ทั้งที่เป็นประชากรกลุ่มใหญ่ที่สุดในโลก ณ ตอนนี้ แต่คนหนุ่มสาวซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความหลากหลาย และมีโอกาสมากมายกลับต้องเผชิญกับอุปสรรคมหาศาลในชีวิต  ทั้งวัยรุ่นและคนหนุ่มสาวขาดซึ่งข้อมูลเพื่อให้สามารถตัดสินใจได้ถูกต้อง และยังมีคนกลุ่มนี้อีกมากที่เข้าไม่ถึงความรู้และบริการสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์

IPPF ในฐานะหน่วยงานทำงานเกี่ยวข้องกับการมีส่วนร่วมของเยาวชน จึงได้จัดทำยุทธศาสตร์แผนการทำงาน 6 ปี (2016-2022) เพื่อให้เยาวชนเป็นผู้มีส่วนร่วมกับการทำงานแบบเยาวชนเป็นศูนย์กลางอย่างแท้จริง

บทความนี้เหมาะสำหรับผู้ทำหน้าที่กำหนดนโยบาย ผู้ให้บริการด้านสุขภาพ และแกนนำเยาวชนได้เห็นภาพของการทำงานแบบที่เยาวชนเป็นศูนย์กลาง ซึ่งเกิดจากการตั้งคำถามว่า การคิดใหม่กับการทำงานแบบที่เยาวชนเป็นศูนย์กลางนั้นมีความหมายว่าอย่างไร และจะนำไปปฏิบัติได้จริง รวมทั้งมีการติดตามการทำงานอย่างไร

“เยาวชนคือหัวใจ” ศึกษาแนวคิดใหม่ในการทำงานโดยเยาวชนเป็นศูนย์กลาง

การทำงานแบบเยาวชนเป็นศูนย์กลางนั้น สามารถใช้ขับเคลื่อนยุทธศาสตร์เพื่อส่งเสริมเรื่องสิทธิทางเพศในฐานะที่เป็นสิทธิมนุษยชน และการเสริมพลังก็ถือเป็นส่วนสำคัญที่ขาดไม่ได้  โครงการเยาวชนจึงควรส่งเสริมให้เกิดความเข้าใจในเรื่องการเคารพซึ่งกันและกัน ความเสมอภาค ความเท่าเทียม เสรีภาพในการแสดงออกและปกป้องเนื้อตัวร่างกาย รวมทั้งการไม่ถูกตีตราและกีดกัน ซึ่งทั้งหมดนี้ไม่ใช่ส่งเสริมให้เกิดเฉพาะในกลุ่มเยาวชนเท่านั้น แต่ยังต้องส่งเสริมให้เกิดในกลุ่มพ่อแม่ผู้ปกครอง  ผู้ใหญ่กลุ่มต่างๆ และในชุมชนที่เยาวชนใช้ชีวิตอยู่ด้วย

การส่งเสริมคุณค่าเหล่านี้ ช่วยให้เยาวชนสามารถทำชีวิตของพวกเขาให้มีความเป็นอยู่ที่ดี มีความสุขได้จริง พร้อมทั้งแสดงออกถึงความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันกับคนที่ถูกละเมิดสิทธิ โครงการเยาวชนสามารถส่งเสริมสิทธิและความเสมอภาคในกลุ่มเยาวชนที่เปราะบางอย่างยิ่งด้วยแนวคิดสิทธิทางเพศ โดยแสดงให้เห็นว่าสิทธิทางเพศนั้นถูกละเมิดได้ด้วยวิธีการแบบใดบ้าง โดยเฉพาะกับกลุ่มเยาวชนที่มีความเปราะบาง ต้องทำให้เห็นถึงความซับซ้อนของชีวิตเยาวชนเหล่านั้นว่าเป็นอย่างไร

รูปแบบการทำงานเยาวชนแบบใหม่ขององค์กรที่เน้นเสริมพลังเยาวชน เพื่อให้พวกเขาสามารถตระหนักถึงสิทธิทางเพศของตน และมีบทบาทที่เข้มแข็งในฐานะผู้นำการเปลี่ยนแปลง ใช้แนวทางการทำงานสามเส้า ได้แก่ 1.คลินิกที่เป็นมิตรสำหรับวัยรุ่น 2. การสอนเพศศึกษารอบด้าน และ 3. การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและการเมือง

วิธีการทำงานที่เยาวชนเป็นศูนย์กลาง จึงเป็นเรื่องของการสนับสนุนให้เยาวชนคิด ถาม สำรวจ ค้นหาคำตอบด้วยตัวเอง เมื่อเยาวชนได้รับการส่งเสริมให้ทำเช่นนั้นได้ ก็จะสามารถเปลี่ยนแปลงชีวิตตนเอง และจะตามมาด้วยการส่งผลต่อพลวัตรในการเปลี่ยนแปลงบริบทวัฒนธรรมและชุมชนซึ่งมีอิทธิพลต่อชีวิตของพวกเขา

หลักการสำคัญ

  1. เยาวชนเป็นวัยเจริญพันธุ์ วิถีชีวิตทางเพศของพวกเขาจึงควรเป็นเรื่องที่ให้ความรื่นรมย์ เพื่อจะเติมเต็มชีวิตและทำให้ชีวิตโดยรวมมีความสุข
  2. เยาวชนคือผู้นำแห่งการเปลี่ยนแปลง เพราะพวกเขามีศักยภาพและเป็นตัวแทนในการสู้เพื่อสิทธิทางเพศของตนเองรวมทั้งของคนอื่น
  3. มุมมอง ประสบการณ์ ความคิดเห็นและแรงบันดาลใจของเยาวชนต้องเป็นแก่นหลักในการทำงานสร้างความตระหนักเรื่องสิทธิทางเพศ
  4. สิทธิและการมีส่วนร่วมของเยาวชน คือศูนย์กลางของการดำเนินงานด้านสุขภาวะทางเพศ การให้บริการ การสอนเพศศึกษารอบด้านและการดำเนินนโยบาย
  5. โครงการเยาวชนต้องสนับสนุนให้เยาวชนตระหนักถึงพลังของตนเอง สัมพันธภาพที่ประกอบด้วยการต่อรอง ความปลอดภัย และความรัก
  6. สัมพันธภาพระหว่างบุคคลและภายในตนเองย่อมขึ้นอยู่กับบริบททางวัฒนธรรมและการเมืองที่ต่างกันไป ซึ่งเรื่องนี้ส่งผลต่อสิทธิทางเพศและการเติบโต ดังนั้น การทำงานเยาวชนต้องคำนึงถึงสิ่งเหล่านี้และถือเป็นเรื่องสำคัญ

โครงการที่เยาวชนเป็นศูนย์กลางจะต้องส่งเสริมพวกเราให้หยุดมองเยาวชนผ่านเลนส์ที่วิเคราะห์ว่าพวกเขาเป็น “ลูกค้า” แต่ต้องมองว่าคือการให้พวกเขาเข้ามาร่วมทำงานกับเรา โดยทำเข้าใจความซับซ้อนในชีวิตของพวกเขาและสนับสนุนพวกเขาให้ตัดสินใจได้ด้วยตนเอง

รูปแบบการดำเนินงานโดยเยาวชนเป็นศูนย์กลาง คืออะไรในทางปฏิบัติ

เยาวชนคือศูนย์กลาง

เยาวชนต้องเป็นศูนย์กลางของการตัดสินใจและการดำเนินโครงการ ซึ่งการทำเช่นนี้ให้ได้ผล ผู้ใหญ่ต้องสร้างความไว้วางใจให้เกิดกับเยาวชนและแสดงออกอย่างชัดเจนว่าเกี่ยวข้องกับผลประโยชน์และพุ่งเป้าไปที่เยาวชน ในการคัดเลือกคนเพื่อมาทำงานกับเยาวชน ผู้ใหญ่ต้องพยายามดึงคนที่เผชิญกับอุปสรรคให้เข้ามามีส่วนร่วม ผู้ใหญ่ต้องทำความเข้าใจเยาวชนตั้งแต่จุดเริ่มต้น ความสนใจของพวกเขา ความแตกต่างของแต่ละคน แรงบันดาลใจ และปัจจัยเงื่อนไขที่ทำให้พวกเขาถูกกีดกันออกไป เพื่อที่จะให้เยาวชนทุกกลุ่มกระทั่งคนที่อยู่ชายขอบที่สุดรู้สึกว่าตนเองเป็นส่วนหนึ่งของการทำงาน ผู้ใหญ่ควรสนับสนุนให้เยาวชนได้ส่งเสียงแสดงความคิดเห็นและพัฒนาตัวตนของตนเอง เมื่อเยาวชนเห็นว่าความคิดของตนเองได้รับความสนใจและถูกนำไปใช้ในการวางแผนอย่างจริงจัง พวกเขาก็จะเริ่มเข้ามามีส่วนร่วมกับการทำงานมากขึ้น ทั้งในเรื่องการให้บริการ การผลักดันนโยบายและการประเมินผล เมื่อเยาวชนเห็นว่างานที่พวกเขาทำนั้นสำคัญ  ก็จะเริ่มแสดงความสนใจอยากเข้าร่วมในฐานะผู้นำเยาวชนและคนกำกับดูแล

อยู่ในพื้นที่และบรรยากาศที่ปลอดภัย

ถือเป็นคุณลักษณะที่สำคัญยิ่งของรูปแบบการทำงานที่ต้องตระหนักว่าเยาวชนเติบโตมาในที่ต่างกัน จึงมีประสบการณ์ต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นบริบทใดก็ตาม การดำเนินงานแบบเยาวชนเป็นศูนย์กลางคือการสร้างความมั่นใจว่าไม่ว่าจะเป็นที่ไหนที่พวกเขาอยู่กับเพื่อนๆ และคนอื่นๆ ล้วนเป็นพื้นที่ที่ปลอดภัย และสามารถเข้ามามีส่วนร่วมได้ เยาวชนมักมีประสบการณ์ที่จะนำเรื่องที่ถูกตีตราไม่ว่าจะเจอโดยตรงหรือที่คนอื่นเจอมาใช้เป็นข้ออ้าง ทำให้ใม่กล้าไปใช้บริการที่คลินิกสุขภาพ ทำให้รู้สึกไม่ดีกับตนเอง และไม่กล้ายืนยันสิทธิที่ตนเองมี  บรรยากาศที่ปลอดภัยจะสนับสนุนให้เยาวชนกลับมารู้สึกถึงความเป็นตัวแทนและตัวตนของตัวเองได้อีกครั้ง และยังช่วยให้คนอื่นรู้สึกถึงความเสมอภาคของเยาวชนมากขึ้นด้วย

รูปแบบการทำงานแบบนี้จะคำนึงถึงอำนาจภายในและอำนาจที่เกิดขึ้นระหว่างคนต่างวัย ให้ความสำคัญกับการทำความเข้าใจถึงการเปลี่ยนแปลงตลอดช่วงชีวิตของเยาวชน การทำงานกับผู้ใหญ่จึงสำคัญที่ต้องสร้างชุมชนที่พร้อมให้การสนับสนุน หมายความว่าต้องทำงานกับพ่อแม่ผู้ปกครองซึ่งเป็นผู้ที่ใกล้ชิดที่สุด และขยายออกไปถึงผู้ใหญ่กลุ่มอื่นๆ รวมทั้งผู้นำศาสนาและผู้นำชุมชนที่มีอิทธิพลทางความคิดต่อชุมชน

การทำความเข้าใจถึงบริบททางการเมืองและนโยบายที่เกี่ยวข้อง ก็เป็นเรื่องจำเป็นของการทำงานแบบเยาวชนเป็นศูนย์กลาง เพราะจะช่วยให้เกิดความยั่งยืนในการทำงานจากนโยบายที่ส่งผลต่อระดับท้องถิ่นและระดับประเทศ รวมทั้งการมีกฎหมายที่ช่วยส่งเสริมสนับสนุนสิทธิทางเพศของเยาวชน

มีกลไก/ยุทธศาสตร์ในการดำเนินโครงการและการจัดบริการ

โครงการที่เกี่ยวข้องกับเยาวชนซึ่งตั้งอยู่บนยุทธศาสตร์ที่ประสบความสำเร็จจากที่ IPPF ได้ให้การสนับสนุนงบประมาณซึ่งมีอยู่ทั่วโลกนั้น ประกอบด้วยบริการคลินิกที่เป็นมิตรสำหรับวัยรุ่น การสอนเพศศึกษารอบด้าน และการผลักดันนโยบายเพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทั้งทางสังคมและการเมือง  เรื่องที่ใหม่ของการดำเนินโครงการประเภทนี้ซึ่งเห็นได้ชัดคือการทำงานต้องอยู่บนฐานและแนวทางที่มาจากประสบการณ์และความเข้าใจของตัวเยาวชนเองในเรื่องสิทธิทางเพศ การทำให้โครงการบรรลุเป้าหมาย ต้องส่งเสริมให้มีผู้นำเยาวชนในทุกระดับของโครงการ แปลว่าโครงการที่เยาวชนเป็นศูนย์กลางจะต้องส่งเสริมพวกเราให้หยุดมองเยาวชนผ่านเลนส์ที่วิเคราะห์ว่าพวกเขาเป็น “ลูกค้า” แต่ต้องมองว่าคือการให้พวกเขาเข้ามาร่วมทำงานกับเรา โดยเข้าใจความซับซ้อนในชีวิตของพวกเขาและสนับสนุนพวกเขาให้ตัดสินใจได้ด้วยตนเอง

รูปแบบการทำงานที่ยึดเยาวชนเป็นศูนย์กลาง ต้องสร้างความมั่นใจว่าทุกบริการที่จัดให้นั้นต้อนรับเยาวชนทุกคน ต้องมั่นใจว่ามีความเป็นมิตรอย่างแท้จริง ปราศจากการตีตรา และเป็นวิธีการเสริมพลัง  ต้องจัดบริการในสถานที่ที่เยาวชนใช้ชีวิตอยู่จริงๆ  รูปแบบนี้ยังต้องให้ความสำคัญและสร้างความเข้มแข็งให้กับการสอนเพศศึกษารอบด้าน

IPPF จึงเน้นการพัฒนาแนวทางการสอนเพศศึกษารอบด้านโดยบูรณาการเข้าใว้ในโรงเรียนและชุมชนในรูปแบบที่เป็นทางการโดยส่งเสริมให้เกิดการคิดแบบวิเคราะห์และการสื่อสารเรื่องเพศเชิงบวก ซึ่งก็คือการส่งเสริมความเข้าใจในเรื่องบทบาทที่เปลี่ยนไปของเพศภาวะและสิทธิทางเพศของเยาวชน รวมทั้งเรื่องความอยุติธรรมทางสังคม ในการทำงานเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย ทั้งเจ้าหน้าที่และผู้ให้บริการจำเป็นต้องได้รับการพัฒนาศักยภาพอยู่เสมอ โครงการยังดำเนินงานผ่านการทำงานเชิงยุทธศาสตร์กับภาคีและหุ้นส่วนที่มีทั้งเยาวชนและผู้ใหญ่ รวมถึงภาคประชาสังคม หน่วยงานของรัฐและเอกชน รวมทั้งผู้กำหนดนโยบายทุกระดับ

มีการพัฒนาศักยภาพขององค์กร

การเป็นหน่วยงานที่ทำงานโดยเยาวชนเป็นศูนย์กลางจำเป็นต้องมีการสร้างข้อตกลงร่วมกันระดับสถาบันซึ่งรวมเยาวชนไว้ในการกำกับดูแลตลอดการทำงาน เริ่มตั้งแต่การวางแผนไปจนถึงการติดตามและประเมินผล รูปแบบเยาวชนเป็นศูนย์กลางควรถูกทำให้เป็นแนวทางหลักของทั้งองค์กร ไม่ใช่แค่ใช้แนวทางนี้เฉพาะเรื่องที่เกี่ยวกับเยาวชน  การจะทำให้ได้ตามที่ตกลงกันเช่นนี้จำเป็นที่องค์กรต้องจัดให้มีการพัฒนาศักยภาพเข้าไว้ในแผนงานที่ให้เยาวชนเป็นศูนย์กลาง และควรมีการแลกเปลี่ยนบทเรียน ประสบการณ์การทำงานอย่างต่อเนื่องจากภาคส่วนอื่นๆ เพื่อให้เกิดการช่วยเหลือกันและกัน

 

อ้างอิงจาก : http://www.ippf.org/resource/Young-Heart

print

Leave a Reply