ปี 2558 นับเป็นปีที่ดีสำหรับวัยรุ่น เพราะรายงานและโครงการริเริ่มด้านสุขภาพระดับโลกทั้งหลายต่างก็กล่าวถึงประเด็นปัญหาวัยรุ่น รวมทั้งรายงานสถานการณ์ประชากรโลก พ.ศ. 2558 ของกองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติที่เพิ่งตีพิมพ์เผยแพร่เมื่อเดือนธันวามคม 2558 ก็ระบุเรื่องวัยรุ่นด้วยเช่นกัน

ในรายงานฉบับดังกล่าวซึ่งชื่อว่า  บ้านพักพิงหลังพายุ : วาระเพื่อการปฏิรูปสำหรับเด็กหญิงและสตรีในพื้นที่เสี่ยงต่อวิกฤต ย้ำเตือนให้เราตระหนักว่า มีวัยรุ่นหญิงและสตรีวัยเจริญพันธุ์กว่า 26 ล้านคนทั่วโลกที่ต้องการความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม ระยะเวลา 2 ปีที่ผ่านมา ประเด็นปัญหาวัยรุ่นมักปรากฏรวมอยู่ในวาระสุขภาพเด็กและสตรีมากขึ้นเรื่อยๆ จนกระทั่งปิดท้ายด้วยการไปรวมอยู่ในยุทธศาสตร์โลกว่าด้วยสุขภาพเด็กและสตรีฉบับปรับปรุงล่าสุด โดยเปลี่ยนเป็นยุทธศาสตร์โลกว่าด้วยสุขภาพเด็ก วัยรุ่น และสตรี (พ.ศ. 2559–2573) และนำเสนอต่อที่ประชุมสมัชชาใหญ่เมื่อวันที่ 26 กันยายน 2558

นายบัน คี-มูน เลขาธิการสหประชาชาติ ได้ระบุไว้ในคำปรารภของเอกสารว่าการรวมประเด็นวัยรุ่นเข้ามาในครั้งนี้ “เพราะวัยรุ่นคือใจกลางของทุกเรื่องที่เราต้องการบรรลุ รวมทั้งการประสบความสำเร็จในภาพรวมตามกรอบวาระการพัฒนาที่ยั่งยืนของโลก พ.ศ. 2573” นี่นับเป็นส่วนขยายของความสนใจระดับโลกที่จำเป็นมากและน่ายินดียิ่ง เนื่องจากประชากรกลุ่มอายุนี้ถูกละเลยมานานแล้วซึ่งปัจจุบันมีสัดส่วนมากถึงร้อยละ 25 ของประชากรโลก อย่างไรก็ตาม ประเด็นต่างๆ ที่เกี่ยวกับสุขภาพทางเพศ จุดเน้นมักจะอยู่ที่วัยรุ่นหญิง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการอภิปรายเกี่ยวกับการคุมกำเนิด สุขภาวะทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ การแต่งงานในวัยเด็ก และการศึกษา

แม้ว่าจุดเน้นในการทำงานส่งเสริมวัยรุ่นหญิงจะเป็นที่เข้าใจได้ก็ตาม แต่วัยรุ่นชายก็เป็นส่วนหนึ่งของโจทย์ปัญหาที่สำคัญซึ่งถูกละเลย บางคนอาจแย้งว่าเด็กผู้หญิงต่างหากที่เป็นฝ่ายเสียเปรียบ เพราะการแต่งงานและคลอดบุตรในวัยเด็กจะมีผลกระทบรุนแรงต่อสุขภาพและการสำเร็จการศึกษา รวมทั้งสุขภาพของเด็กสาวเองก็จะมีผลต่อลูกอีกด้วย

ถูกต้อง แต่การจะทำให้เรื่องสุขภาพและความอยู่ดีมีสุขของวัยรุ่นเป็นพื้นฐานสำหรับการพัฒนาที่ยั่งยืน ความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจ และสังคมสงบสุขมีเสถียรภาพได้นั้น เราจำเป็นต้องมุ่งเน้นที่วัยรุ่นชายด้วยเหมือนกัน เพราะเหตุผลสำคัญสองประการ ดังนี้

ข้อแรก เด็กหนุ่มมีเหตุปัจจัยเสี่ยงที่แตกต่างจากเด็กสาว ทั้งต่อปัญหาสุขภาพในปัจจุบันและต่อสาเหตุการเสียชีวิต ตลอดจนปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรค เสียชีวิต และพิการในภายหลัง นอกจากนี้ การเสพแอลกอฮอล์ บุหรี่ และยาเสพติด ก็พบได้บ่อยในเด็กผู้ชายมากกว่าเด็กผู้หญิง ซึ่งจะส่งผลต่อสุขภาพทั้งในทันทีและในระยะยาว และยังเชื่อมโยงกับผลของการใช้ความรุนแรงและการบาดเจ็บอีกด้วย

สำหรับอาการความผิดปกติทางสุขภาพจิต แม้จะไม่พบบ่อยเท่าเด็กผู้หญิง แต่นั่นเป็นเพราะถูกมองข้ามหรือพ่อแม่ ครูอาจารย์ เพื่อนๆ อาจไม่สังเกตเห็น นอกจากนี้ เด็กหนุ่มก็เหมือนผู้ชายทั่วไปที่ไม่อยากเข้ารับการรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ ส่วนความภาคภูมิใจในตนเอง ซึ่งเป็นตัวพยากรณ์สุขภาพและความอยู่ดีมีสุขอย่างต่อเนื่องอันสำคัญ ก็ถูกกัดกร่อนโดยอัตราการว่างงานเยาวชนที่มีแต่จะมากขึ้นเรื่อยๆ ในหลายประเทศ ยิ่งนำไปสู่วงจรอุบาทว์ของการดื่มแอลกอฮอล์และใช้สารเสพติด ตลอดจนเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับพฤติกรรมบ่อนทำลายต่างๆ

ยิ่งไปกว่านั้น วิวัฒนาการของยุคดิจิตอลยังก่อปัจจัยเสี่ยงใหม่ๆ เพิ่มเข้ามาอีก เช่น เด็กผู้ชายมีแนวโน้มว่าติดเกมมากกว่าเด็กหญิงจนถึงขั้นอดหลับอดนอน ไม่ยอมออกไปเล่นกีฬาหรือออกกำลังกาย และพบเห็นกับการตลาดของสินค้าที่ไม่ดีต่อสุขภาพมากเกินไป แม้จะยังไม่มีผลวิจัยที่แน่ชัดว่ากิจกรรมที่ใช้คอมพิวเตอร์มากเกินไปนั้นส่งผลเชิงลบต่อความสามารถในการสร้างสัมพันธภาพอันดีและมั่นคงอีกด้วยหรือไม่ก็ตาม

ประการที่สอง วัยรุ่นชายควรเป็นส่วนหนึ่งของการอภิปรายเกี่ยวกับสุขภาพในระดับโลกว่าด้วยเรื่องการคุมกำเนิด การวางแผนครอบครัว และสุขภาวะทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ เช่นเดียวกับเรื่องความสำคัญของการศึกษาต่อทั้งเด็กผู้ชายและเด็กผู้หญิง วัยรุ่นทั้งชายและหญิงจำเป็นต้องเข้าใจถึงความสำคัญของการชะลอการตั้งครรภ์และคลอดบุตร รวมทั้งวิธีการทำให้บรรลุจุดประสงค์

วัยรุ่นจำเป็นต้องเข้าใจและตระหนักว่า สมองวัยรุ่นทั้งสองเพศมีการทำงานแบบตัดสินใจตามสถานการณ์เฉพาะหน้าเท่านั้น โดยคำนึงถึงผลที่จะเกิดตามมาในอนาคตเพียงเล็กน้อย อีกทั้งยังได้รับแรงกดดันจากเพื่อนรอบข้างอย่างมากด้วย ดังนั้น กลยุทธ์การหลีกเลี่ยงความเสี่ยงและบรรเทาผลกระทบ จึงจำเป็นต้องคำนึงถึงข้อมูลเชิงลึกที่ค่อนข้างใหม่เหล่านี้ด้วย ถ้าหากให้การศึกษาเด็กผู้ชายอย่างเหมาะสมและครอบคลุมทุกเรื่องแล้ว ความก้าวหน้าในเรื่องสุขภาวะทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ อาจนำไปสู่ผลระยะยาวที่ดีกว่าก็เป็นได้

ปี พ.ศ. 2559 เราได้เห็นการเน้นความสำคัญเรื่องสุขภาพและความอยู่ดีมีสุขของวัยรุ่นมากขึ้น ซึ่งเป็นสิ่งที่ถูกต้องแล้ว แต่เราควรให้ความสนใจรอบด้านเรื่องสุขภาพและความอยู่ดีมีสุขของวัยรุ่นทั้งสองเพศ เพราะการเริ่มต้นเข้าสู่ยุคเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของโลก จำเป็นต้องทำให้ประเด็นวัยรุ่นเป็นศูนย์กลาง  และวัยรุ่นทั้งหมดในวันนี้ไม่ว่าจะหญิงหรือชาย จะกลายเป็นผู้มีอำนาจตัดสินใจในปี พ.ศ. 2573 และอีกต่อๆไป

ดังนั้น ขณะที่เราเรียกร้องให้มีการปฏิบัติเชิงสร้างสรรค์ต่อผู้หญิงในหลายด้าน เด็กหนุ่มก็มีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน ทั้งยังอยู่ในอันตรายหากถูกทิ้งไว้ข้างหลัง

เรียบเรียงจาก Adolescent health: boys matter too

print

Leave a Reply