โครงการพัฒนาศักยาภาพเยาวชนเชิงบวกกลุ่มพฤติกรรมหลากหลายเพื่อการสร้างคุณค่าในตัวเองสู่การเป็นแกนนำกระบวนกรด้านสุขภาพทางเพศและอนามัยเจริญพันธุ์ โดย ศูนย์สร้างสรรค์เพื่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม อ.สูงเม่น จ.แพร่ เป็นหนึ่งใน 17 โครงการที่ได้รับการสนับสนุนจาก UNFPA ประเทศไทยUNFPA ประเทศไทยให้ความสำคัญแก่การลงทุนและการดำเนินงานเพื่อพัฒนาศักยภาพเยาวชน ด้วยเล็งเห็นว่าโลกในปัจจุบันมีประชากรวัยหนุ่มสาวเป็นจำนวนเพิ่มสูงขึ้น อีกทั้งประเทศไทยได้ก้าวเข้าสู่การเป็นสังคมผู้สูงอายุซึ่งต้องพึ่งพาการนำของคนรุ่นใหม่ การสร้างและส่งเสริมภาวะความเป็นผู้นำของเด็กและเยาวชนในวันนี้จึงเรื่องที่ มีความสำคัญลำดับต้นๆ อย่างไรก็ดี เด็กและเยาวชนไทยในปัจจุบันยังเผชิญปัญหาหลายอย่างโดยเฉพาะอย่างยิ่งปัญหาด้านสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ ในปี 2557 ได้ให้การสนับสนุนโครงการที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาศักยภาพเยาวชนให้สามารถ ปกป้องตนเองในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ จำนวนรวม 17 โครงการโดยดำเนินงานในปี 2558

วงสนทนาวัยโจ๋  ชวนกันมาพูดคุยเรื่อง “ถุงยางอนามัยและเพศสัมพันธ์ที่ปลอดภัย”

โดย ปาณิศา อายะนันท์ : ศูนย์สร้างสรรค์เพื่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อมจังหวัดแพร่

พลังโจ๋ 1-2-2     พลังโจ๋ 12-2

พลังโจ๋ 16-2     พลังโจ๋ 22-2

“โจ๋” คำแสลงที่หลายคนคุ้นชินและใช้เรียกขานวัยรุ่นหรือที่มีพฤติกรรมโลดโผน เข้าถึงได้ยาก และมักถูกมองไปในเชิงลบ เด็ก“วัยโจ๋” หรือ “ขาโจ๋” หลายคนถูกมองว่าเป็นตัวสร้างปัญหาในสังคม เช่นเดียวกับกลุ่มวัยรุ่นชายขาโจ๋ในจังหวัดแพร่ ที่ถูกระบุว่าเป็นต้นเหตุหนึ่งของปัญหาวัยรุ่นท้องไม่พร้อม แต่จะเป็นอย่างไร…หากวัยโจ๋ลุกขึ้นมาโจ๋อย่างมีความคิด มีสติ รู้จักรับผิดชอบต่อตนเอง ต่อผู้อื่น และสังคมที่พวกเขาอาศัยอยู่

จากประสบการณ์ของศูนย์สร้างสรรค์เพื่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อมจังหวัดแพร่ ที่ได้ทำงานพัฒนาเยาวชนที่มีพฤติกรรมหลากหลายมาตั้งแต่ปี 2552 โดยเฉพาะกลุ่มวัยรุ่นชายวัยโจ๋ อายุระหว่าง 13 – 20 ปี ซึ่งได้เข้าร่วมกิจกรรมกับเรามากว่า 6 รุ่น พบว่าวัยรุ่นชายส่วนใหญ่มีทัศนคติเรื่องเพศบนฐานความเชื่อที่ไม่ถูกต้อง โดยเฉพาะในเรื่องการป้องกันการตั้งครรภ์

โอ๊ต เด็กหนุ่มวัย 17 ปี ผู้ชื่นชอบในการขับขี่รถคลาสสิค เล่าให้เราฟังว่า “เวลาจะมีอะไรกัน มันก็ไม่ได้เตรียมตัว พอมีอารมณ์ก็ใส่สดเลยพี่มันส์กว่าใส่ถุงยาง!”   เมื่อถามว่ากลัวผู้หญิงท้องมั้ย คำตอบที่ได้ก็คือ  “ก็กลัวนะพี่แต่ก็ใช้แตกนอก หรือไม่งั้นก็กินยาคุม เค้าว่าแตกนอกไม่ท้องแต่ผมก็เสียว”

“ผมชอบนะพี่ที่พี่มีโครงการแบบนี้ ที่มาคุยเรื่องแบบนี้” ฟิวส์ เด็กหนุ่มวัย 18 ปี เยาวชนผู้พ่ายต่อระบบการศึกษาในโรงเรียน และหัวหน้ากลุ่มอินทรีแดง แก๊งค์ขาโจ๋ในเมืองแพร่ บอกกับเรา “ผมไม่เคยรู้เรื่องแบบนี้เลย เพราะผมไม่ได้เรียนหนังสือเหมือนเพื่อนๆ คนอื่น เรื่องไปอบรมหรือได้รับความรู้เรื่องเพศแบบนี้ผมก็ไม่มีโอกาส เพราะไม่มีใครมาชวนผมไป”

คำบอกเล่าของฟิวส์ทำให้เราต้องกลับมาคิดกันต่อว่า เยาวชนกลุ่มนี้ขาดโอกาสในการได้รับความรู้และทักษะในเรื่องอนามัยเจริญพันธุ์และการป้องกันการตั้งครรภ์จากระบบการศึกษาในโรงเรียน ทั้งยังมีพฤติกรรมที่ “เปราะบาง” ที่เอื้อให้เกิดความเสี่ยงต่างๆ  เนื่องจากบุคลิกภาพของเยาวชนกลุ่มนี้ส่วนใหญ่จะมีพฤติกรรมเฉพาะตน ซึ่งมักเป็นพฤติกรรมที่ผู้ใหญ่ไม่ค่อยพึงประสงค์นัก เช่น ก้าวร้าว สูบหรี่ ดื่มเหล้า ทำผิดกฎของโรงเรียน หนีเรียน ผลการเรียนต่ำ  แว้นรถ เที่ยวกลางคืน เสียงดัง หรืออาจมีเรื่องยาเสพติดเข้ามาเกี่ยวข้อง จึงทำให้ปัญหามีความซับซ้อนยิ่งขึ้น เยาวชนบางคนถูกสังคมตีตรา ทำให้ยิ่งแปลกแยกออกจากสังคมการเรียนรู้ และขาดโอกาสในการเข้าถึงความรู้เรื่องอนามัยเจริญพันธุ์ ขาดการเรียนรู้เพื่อเพิ่มทักษะ การจัดการตนเองในการป้องกันและการมีสุขภาวะทางเพศที่ดีและปลอดภัย

จากการสนทนากลุ่มย่อย เพื่อพูดคุยแลกเปลี่ยน ปรับทัศนคติ และเสริมสร้างความเข้าใจในเรื่องอนามัยเจริญพันธุ์ การคุมกำเนิด และการฝึกปฏิบัติการใช้ถุงยางอนามัย จึงนำไปสู่การพัฒนาศักยภาพต่อยอดการเป็นกระบวนกร โดยให้เยาวชนกลุ่มนี้ได้มีส่วนร่วมคิด ร่วมตัดสินใจ และลงมือปฏิบัติ โดยออกตระเวนชวนเพื่อนในชุมชน ในโรงเรียน และถ่ายทอดความรู้ที่พวกเขาได้รับมาไปยังกลุ่มเพื่อนที่มีพฤติกรรมหลากหลายกลุ่มอื่นๆ ให้มีโอกาสได้เรียนรู้  เพื่อต่อยอดให้เพื่อนๆ เยาวชนเหล่านั้นได้เห็นคุณค่าของตนเอง รู้จักเคารพสิทธิอย่างเท่าเทียม เข้าใจสิทธิทางเพศ เห็นคุณค่าและศักยภาพที่มีอยู่ในตัว และสามารถนำคุณค่าที่มีอยู่ในตนเองนั้นไปใช้ในชีวิต

“พี่!!รู้มั้ย? วันก่อน ผมไปคุยไปสอนเรื่องใส่ถุงยางอนามัยกับเพื่อนที่ทำงานด้วยกัน  เพื่อนผมบอกว่าต่อไปนี้ถ้ามีอะไรกับผู้หญิงมันจะใส่ถุงยาง มันบอกว่าฟังผมพูดแล้ว รู้เลยว่าใส่ถุงยางอนามัยไม่ติดโรคและไม่ท้อง และบอกผมด้วยว่าคราวหน้ามาสอนเรื่องแบบนี้อีก เพื่อนๆ ผมชอบ  ผมก็ชอบนะพี่  ผมรู้สึกว่าผมคุยเรื่องที่มีสาระแบบนี้ได้” ฟิวส์ หัวหน้าใหญ่กลุ่มอินทรีแดงกล่าวกับเราด้วยใบหน้าภูมิใจสุดสุด

print

Leave a Reply