ผลการศึกษา The Truth about Youth ชี้ว่าวัยรุ่นทุกวันนี้ไม่ใช่ “กลุ่มคนที่เกิดหรือเติบโตในยุคดิจิทัล” แต่เป็น “กลุ่มคนที่มีความสามารถในการเข้าถึงข้อมูล” ต้องการหาตัวตนของตนเองให้พบ ต้องการเข้าถึงผู้คน สถานที่ แนวคิดและแบรนด์ต่าง ๆ ได้ทุกที่ทุกเวลา

ตัวอย่างที่ว่านี้เห็นเด่นชัดในสหราชอาณาจักรมากกว่าที่อื่น ๆ  โดยร้อยละ 64 ของผู้ถูกสำรวจอายุระหว่าง 16-30 ปี บอกว่าการที่อุปกรณ์เคลื่อนที่เสียหายหรือสูญหายจะส่งผลร้ายต่อการติดต่อระหว่างบุคคล (“เรามีปัญหาแน่”) เปรียบเทียบกับค่าเฉลี่ยระดับโลกซึ่งอยู่ที่ร้อยละ 56

ผู้ที่จัดทำรายงานฉบับนี้ คือ บริษัท True Central ซึ่งเป็นหน่วยภายใต้บริษัทโฆษณา McCann ทำการสำรวจคนจำนวน 33,000 คน จาก 18 ประเทศ (ในจำนวนนี้ 11,000 คน อายุระหว่าง 16 -30 ปี) เพื่อดูพฤติกรรมอันเป็นผลจากการเติบโตมาในยุคดิจิทัล โดยในรายงานระบุชื่อเรียกกลุ่มคนที่มีความสามารถในการเข้าถึงข้อมูลว่าเป็น “เด็กสลับลาย” หรือ kaleidoscope kids ซึ่งมีความปรารถนาอย่างแรงกล้าที่จะเป็นปัจเจกบุคคลมากกว่าเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มชน

เมื่อพูดถึงการตามหาคนและแสดงตัวตนผ่านสื่อสังคมออนไลน์ คนรุ่นมิลเลนเนียลที่อายุมากกว่าจะมีมุมมองที่ต่างจากคนรุ่นมิลเลนเนียลที่อายุน้อยกว่าและคน Gen Z  กลุ่มแรกมองสื่อสังคมออนไลน์ว่าเป็นพื้นที่ให้แสดง “ตัวตนที่แท้จริงของฉัน” ในขณะที่คน Gen z อายุน้อยกว่าเข้าใจว่านี่คือพลังขับเคลื่อนที่จะช่วยสร้าง “ตัวตนที่แท้จริงของฉัน” เหมือนเป็นการลองสวมเสื้อผ้าชีวิต คนรุ่นมิลเลนเนียลที่อายุมากกว่าจะใส่ใจกับการนำเสนอและการปรับแต่งตัวตนที่ปรากฎออนไลน์ คนรุ่น Gen Z จะชอบการแสดงออกแบบไม่ผ่านการปรุงแต่งหรือปรับแก้มากกว่า ตัวอย่าง ผู้ตอบคำถามที่อายุน้อยที่สุด (15-16 ปี) บอกว่าพวกตนแชร์ชีวิตผ่านสังคมออนไลน์มากขึ้นและกังวลว่าจะดู “เสแสร้ง” เกินไป พวกเขาตระหนักถึงเครื่องมือและกลวิธีต่าง ๆ มากมายออนไลน์ที่คนสามารถใช้เพื่อชีวิตตัวเองดูดีกว่าและอยากจะแสดงให้เพื่อน ๆ ดูแล้วรู้สึกว่า “สมจริง”

งานศึกษาวิจัยตั้งข้อสังเกตว่า คนรุ่น  Gen z ที่อายุน้อยให้ค่ากับความจริงใจสูงมาก ทำให้มีความเปลี่ยนแปลงจากการโพสต์สิ่งที่เรียบเรียงเป็นเรื่องราวอย่างดี มาเป็นการโพสต์เนื้อหาแบบ “ไม่ผ่านการปรุงแต่ง ไม่มีการกรอง แต่สร้างสรรค์สุด ๆ “ แทน

เมื่อถามว่าต้องการเชื่อมโยงตนเองเข้ากับคุณค่าใดมากที่สุด คำที่ใช้บ่อยมากที่สุดคือ “มองโลกในแง่ดี” และ “คิดบวก” พร้อมกับการแสดงออกที่เกี่ยวข้องกับความเปิดเผยตรงไปตรงมาและความเป็นมนุษย์ ในแง่ของสาเหตุระดับโลก คนที่มีอายุมากกว่ามีแนวโน้มมุ่งให้ความสนใจที่วิกฤติการณ์ คนรุ่นอายุน้อยกว่ามุ่งสนใจไปยังความเคลื่อนไหวเพื่อความเท่าเทียมทางสังคม เช่น การต่อสู้เพื่อสิทธิสตรี  และเมื่อได้รับแรงบันดาลใจจาก “ความเคลื่อนไหว” พวกเขาจะเสพจากสื่อสังคมออนไลน์มากกว่า “ข่าว” ทีใช้ช่องทางแบบเดิม ๆ

จึงไม่ใช่เรื่องน่าประหลาดใจที่สื่อสังคมออนไลน์ได้แซงหน้าโทรทัศน์ไปแล้วในฐานะแหล่งข้อมูลข่าวสารหลักของวัยรุ่น รอยเตอร์สเคยทำการศึกษาพบว่าผู้คนร้อยละ 51 ที่เข้าถึงออนไลน์ ใช้สื่อสังคมออนไลน์เป็นแหล่งข่าว ร้อยละ 28 ของผู้ที่อายุระหว่าง 18-24 ปี ระบุว่าสื่อสังคมออนไลน์คือแหล่งข่าวหลักของพวกตน ในขณะที่ร้อยละ 24 ใช้โทรทัศน์เป็นแหล่งข่าวหลัก

ความกังวลที่ตามมาจากการพบข้อมูลนี้คือ เรากลัวกันว่าการรับรู้เรื่องโลกในหมู่วัยรุ่นอาจจะจำกัดการกรองข้อมูล (filter bubble) เพราะยุคนี้กลายเป็นยุคที่ “ความจริงไม่สำคัญเท่าความเชื่อ” แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านการวางกลยุทธ์กลับเห็นว่าพฤติกรรมการเสพสื่อแบบจำกัดนั้นเกิดกับวัยรุ่นทุกยุคทุกสมัย สิ่งที่ต่างออกไปคือ การสื่อสารตอบโต่แบบทันทีทันควันได้

“ลองดูนิตยสารเป็นตัวอย่าง นิตยสารมีบทบาทเพียงแค่บอกว่าอะไรสุดยอด กระแสอะไรที่เหมาะกับฉันและเหมาะ(สำหรับฉัน)ในการส่งต่อในกลุ่มสื่อสังคมซึ่งโดนดิจิทัลยึดครองไปแล้ว แต่ถ้าคุณดูโทรทัศน์หรือยูทูบ คนต่างก็เสพสื่อทั้งสองอย่างนี้ด้วยเหตุผลเดียวกัน นั่นคือหาทางหลบหนีที่ไร้เหตุผล ความกังวลของฉันคือ “ด้านมืด” โฆษณาสิ่งพิมพ์ไม่สามารถสนทนากับฉันหรือถามหมายเลขโทรศัพท์ของฉันได้ แต่กับโลกดิจิทัล ความเป็นไปได้ต่าง ๆ ดูเหมือนจะไม่มีที่สิ้นสุด”  จิเซล โอคิน นักวางกลยุทธ์แบรนด์และผู้ก่อตั้ง Opinionated Thinking บอกถึงความกังวลจากการเสพสื่อผ่านอินเตอร์เน็ต

ข้อมูลที่น่าสนใจยิ่งเมื่อให้นิยามเรื่องครอบครัวคือ ผลจากการวิจัยแสดงให้เห็นว่าสองในห้าของวัยรุ่นเชื่อว่าเพื่อนของพวกเขาเป็นเหมือนครอบครัวมากกว่าครอบครัวจริง ซึ่งทำให้กระบวนการคัดเลือกเพื่อนเข้มงวดมากขึ้น สื่อสังคมออนไลน์โดยเฉพาะอย่างยิ่งการข่มขู่ทำให้ค้นพบเพื่อนที่แท้จริง ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญมาก และ 25% ของคนที่ตอบแบบสำรวจยอมรับว่าตนเองเคยเขียนความคิดเห็นเชิงลบเกี่ยวกับคนที่รู้จัก

อีกเรื่องหนึ่งที่น่าสนใจมากคือ การให้คุณค่า จากการสำรวจโดยตอบแบบสอบถาม พบว่า คนส่วนใหญ่ที่อายุระหว่าง 51- 70 ขึ้นไป บอกว่าสองเรื่องที่สำคัญที่สุดในชีวิต คือเรื่องการเยียวยาอาการป่วยไข้ และการมีเสรีภาพทางการเมือง ขณะที่คนอายุ 16-20 ปี มุ่งให้ความสนใจในเรื่องความเสมอภาคทางสีผิว ประเด็นที่เกี่ยวกับผู้หญิงและสิทธิของกลุ่มคนหลากหลายทางเพศ

พฤติกรรมของวัยรุ่นไทยบนโลกออนไลน์

ผลสำรวจพฤติกรรมและความคิดด้านการแสดงออกในโลกออนไลน์ของวัยรุ่นไทย จากการรายงานที่ตีพิมพ์เผยแพร่ในเวบไซต์ Brandbuffet พบว่ากว่า 64% เข้าไปแสดงคอมเมนท์แง่ลบในโซเชียลมีเดียของผู้อื่น โดยถือเป็นสัดส่วนที่สูงกว่าวัยรุ่นในประเทศอื่นๆ ที่มีค่าเฉลี่ยเพียง 16% ที่เข้าไปแสดงคอมเมนท์แง่ลบในโซเชียลมีเดียของผู้อื่น ซึ่งส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากกลุ่มตัวอย่างวัยรุ่นไทยที่ให้ข้อมูลสำรวจนี้มองว่าเป็นสิทธิที่พวกเขาสามารถแสดงความคิดเห็นได้ และเป็นการแสดงออกที่ใครๆก็ทำกัน

วัยรุ่นไทยกว่า 67% มองว่าถ้าสเตตัสที่พวกเขาโพสต์ในโซเชียลมีเดีย ได้รับความนิยมจากเพื่อนของพวกเขาในสื่อดังกล่าว และมียอดไลค์มากกว่า 50 ยอดไลค์ (Likes) ก็จะรู้สึกพอใจมาก ซึ่งก็ไม่แตกต่างกับค่าเฉลี่ยของวัยรุ่นทั่วโลกหลายคนที่ให้ความสำคัญกับยอดไลค์กันอยู่มาก โดยพบว่า เฟซบุ๊ก ยังเป็นสื่อที่ครองแชมป์ที่วัยรุ่นทั่วโลกให้ความนิยมมากสุด รองลงมาคือ ยูทูป

นอกจากนี้ ถ้าหาก“รูปภาพ”ที่โพสต์ในโซเชียลมีเดีย ได้รับความนิยมน้อยกว่า 50 ยอดไลค์ พวกเขาก็จะไม่ค่อยพอใจและมีแนวโน้มลบภาพนั้นๆออกไปจากพื้นที่โซเชียลมีเดียทันที โดยกลุ่มตัวอย่างของวัยรุ่นไทยที่คิดในลักษณะเช่นนี้ คิดเป็นสัดส่วนสูงกว่า 70% ตลอดจนพบว่าการลงรูปภาพของวัยรุ่นไทย นิยมใช้แอพพลิเคชั่นแต่งรูปให้สวย ให้ดูดีก่อนโพสต์ หรือก่อนเผยแพร่ในโซเชียลมีเดียอีกด้วย เช่น ใช้แอพฯCamera360 แอพฯ Photo Grid ทั้งยังพบว่าวัยรุ่นไทยมักมีอินสตาแกรมมมากกว่า 1 แอคเคาทน์ คือ แอคเคาทน์สำหรับเล่นสาธารณะ (Public) และแอคเคาทน์สำหรับความเป็นส่วนตัว (Private) ที่แชร์กับคนใกล้ชิด หรือเพื่อนสนิทเท่านั้น

ผลสำรวจจากรายงาน The Truth about Youth ไม่เพียงแต่จะทำให้ภาคธุรกิจรับทราบข้อมูลเกี่ยวกับตัวตน การแสดงออก ความคิด ความสนใจของกลุ่มวัยรุ่นในยุคนี้ที่แตกต่างจากวัยรุ่นในยุคก่อนๆ  เพื่อนำไปสร้างแบรนด์ คนทำงานที่เกี่ยวข้องกับวัยรุ่นก็สามารถนำผลข้อมูลที่ได้ไปใช้ในการวางกลยุทธ์การสื่อสารเพื่อให้เข้าถึงกลุ่มคนรุ่นใหม่ได้มากขึ้นเช่นกัน

 

เรียบเรียงจาก

Despite Behavioral Differences, Gen Z Shares Fundamental Truths on Being Young

McCANN เจาะลึกพฤติกรรมและความคิด ‘วัยรุ่น วัยวุ่น’ สื่อสารแบบไหนให้โดนใจ

print

Leave a Reply